Autor: Aleksandra Lipertowska

Detal, który wymaga cierpliwości

Zdobienia kamienicy przy Wysokiej 4 są wyjątkowe pod wieloma względami - zachowało się ich dużo, a część z nich jest w zaskakująco dobrym stanie. - Niewiele jest budynków z tak dobrze zachowaną sztukaterią. To jego wielka zaleta – podkreślają pracownicy Pracowni Sztukatorskiej Katarzyna Haba. Nie wszystko jednak można było uratować na miejscu. Dobrym przykładem są aniołki wieńczące szczyt elewacji. - To jedyny element na elewacji, który został wykonany poza nią - mówi Katarzyna Haba.
Powód był dość prozaiczny, choć dla zabytkowego detalu bardzo poważny. Aniołki znajdowały się w najwyższej, mocno odsłoniętej części elewacji, przez lata wystawionej na działanie warunków atmosferycznych. -Elementy były bardzo wypłukane, mocno się kruszyły, odspajały się też od ściany - wyjaśnia Haba.
Próby wzmocnienia dekoracji na miejscu nie przyniosły oczekiwanego efektu. Dlatego najpierw wykonano dokładne pomiary i dokumentację fotograficzną. Na ich podstawie detal został odtworzony - najpierw w glinie, następnie wykonano formę silikonową i model gipsowy, który ostatecznie trafił na elewację.
Większość dekoracji udało się jednak zachować i odnowić na miejscu. Ubytki uzupełniano odpowiednio dobraną, mocniejszą zaprawą, a spękania naprawiano warstwa po warstwie.
I właśnie tutaj cierpliwość jest równie ważna jak umiejętności. Pomiędzy nakładaniem kolejnych warstw trzeba odczekać, aż materiał odpowiednio zwiąże. - To bardzo pracochłonny
i czasochłonny proces - mówią sztukatorzy.

Mało rekonstrukcji nie oznacza więc wcale mało pracy. Wręcz przeciwnie - w przypadku zabytkowych detali najważniejsze jest zachowanie tego, co przetrwało. Każdy ubytek trzeba uzupełnić, każdą rysę zabezpieczyć, a całość odnowić tak, by nie zatracić charakteru oryginału. Czy podczas prac coś zaskoczyło sztukatorów? - Przy tej elewacji nie odkryliśmy żadnych złoceń ani napisów - przyznają. Ale uwagę zwraca przede wszystkim Atlas pod wykuszem. Choć zachował się w bardzo dobrej kondycji - bez większych spękań i ubytków - był mocno zanieczyszczony. Dopiero po dokładnym umyciu i oczyszczeniu można było zobaczyć, jak wiele detali kryje jego powierzchnia. - Atlas był bardzo dobrze zachowany.
Teraz, kiedy został wzmocniony i wygładzony, jeszcze mocniej widać jego muskulaturę i siłę – mówi Haba.

Trudno o lepszą puentę dla tej części remontu. Dziś widać już wyraźnie, że ten XIX-wieczny „siłacz” nie tylko robi wrażenie swoją muskulaturą. Wkrótce znów będzie wyglądał tak,
jak powinien - i będzie wspierał Wysoką 4 przez kolejne lata.
Finał prac zbliża się wielkimi krokami. Kamienice przy Wysokiej 4 będziemy mogli oglądać
w nowej odsłonie już w październiku. Koszt remontu wyniesie ok. 2,1 mln zł.

Są takie budynki, które tworzą charakter ulicy i są częścią miejskiego krajobrazu od pokoleń. Kamienica przy ul. Rejtana 3 powstała około 1900 roku. Przez ponad sto lat zmieniało się miasto, zmieniali się jej mieszkańcy, ale zachowały się detale, które wciąż przypominają o jej historii.
W Zarządzie Zasobu Komunalnego dbamy o to, by ta historia mogła być obecna także w przyszłości. Prowadzimy kompleksowy remont budynku,
a podczas prac odkrywamy kolejne elementy jego dawnego wystroju.

Dach już gotowy, czas na elewację

Remont konstrukcji i pokrycia dachu, a także ocieplenie stropu poddasza mamy już za sobą. Obecnie koncentrujemy się m.in. na elewacji tylnej i bocznej, które są docieplane.
W przyszłym tygodniu rozpoczniemy kolejny ważny etap prac - rozpoczniemy remont elewacji frontowej. Zaplanowaliśmy renowację sztukaterii i malowanie, tak aby przywrócić jej właściwy charakter i wyeksponować zachowane detale.
Przed rozpoczęciem prac spotkaliśmy się z konserwatorem zabytków. Ponownie zleciliśmy także badania stratygraficzne klatki schodowej, sieni. Dzięki nim możemy dokładniej rozpoznać kolejne warstwy malarskie.

Historyczne detale wracają na swoje miejsce

Podczas prac wydarzyło się coś, co szczególnie cieszy osoby zajmujące się remontem tej kamienicy. Odsłoniliśmy fragmenty polichromii - na ścianach oraz w pobliżu sufitu.
To właśnie takie odkrycia pokazują, że remont starego budynku nie zawsze jest tylko odtwarzaniem tego, co znamy. Czasem pozwala również zobaczyć coś, co przez lata było ukryte pod kolejnymi warstwami farby.
Zadbamy również o charakterystyczne elementy klatki schodowej. Remont tego miejsca jest jeszcze przed nami, co ciekawe, charakterystyczne żeliwne tralki zostaną odtworzone przez nowe odlewy.

Dbamy także o to, czego nie widać

Kompleksowy remont to nie tylko elewacja i elementy, które zobaczymy po zakończeniu prac. Zadbaliśmy również o stan techniczny budynku od strony piwnic. W piwnicy wykonaliśmy już izolację przeciwilgociową ścian piwnicznych oraz opaskę wokół budynku przy elewacji tylnej. Remontujemy również instalację elektryczną w częściach wspólnych.
Przed ekipami budowlanymi wciąż sporo pracy. Oprócz remontu klatki schodowej i sieni prowadzone są kolejne prace związane z elewacją oraz dociepleniem budynku.
Każdy kolejny etap poprawia stan techniczny nieruchomości i komfort użytkowania; eksponuje też jej architektoniczne walory.
To remont, w którym nowoczesne rozwiązania spotykają się z historią.

Na naszych oczach zmienia się kolejna kamienica na Przedmieściu Świdnickim